डॅफ्ने कारुआना गॅलिझिया यांच्या मारेकऱ्यांच्या समर्थकांच्या अटकेसाठी उपयुक्त माहिती देणाऱ्यास € 100,000 चे बक्षीस जाहीर करण्यात आले आहे. कृपया pixelhelper.org/en/donate येथे आमच्या मोहिमेला पाठिंबा द्या.
"इतरांच्या रक्ताने लिहिलेला जाहीरनामा" – अमेरिकन इतिहासकार माईक डेव्हिस यांनी त्या कार बॉम्बला हेच नाव दिले. या जाहीरनाम्यांपैकी सर्वात नवीन प्रकार म्हणजे सेम्टेक्स, ज्याला प्लास्टिक स्फोटके असेही म्हणतात. माल्टाची राजधानी व्हॅलेटापासून अकरा किलोमीटर पश्चिमेला असलेल्या बिडनिजा या ३०९ लोकवस्तीच्या गावात, एका ड्राइव्हवेमध्ये उभ्या असलेल्या पांढऱ्या प्यूजो १०८ गाडीच्या फ्लोअरला हे स्फोटक चिकटवण्यात आले होते.
१६ ऑक्टोबर रोजी, ५३ वर्षीय डॅफ्ने कारुआना गॅलिझिया तिच्या गाडी चालवत होती. ती खडीच्या रस्त्याने मुख्य रस्त्याकडे जात होती, डावीकडे वळली, जिथून समुद्राची दूरवरची चमक दिसत होती त्या टेकडीवरून खाली उतरली, एक लहान, ओसाड कचराभूमी आणि झुकिनीच्या शेताला मागे टाकत २७० यार्डांवर एका लाल कडा असलेल्या फलकापाशी पोहोचली, ज्यावर एका साळिंदराने चालकाला आपल्या समकक्षांना चिरडू नये अशी विनंती केली होती. तपासकर्त्यांच्या मते, हा स्फोट मोबाईल फोनमुळे घडला होता. दुपारी ३.०४ वाजता, रस्त्याच्या अगदी जवळ, १०० मीटर पुढे एका शेतात प्यूजो गाडीचे अवशेष आढळले. तीन दिवसांनंतर व्हॅलेटाच्या मातेर-देई रुग्णालयात गॅलिझियाच्या मृतदेहाची तपासणी करणाऱ्या सात डच न्यायवैद्यक शास्त्रज्ञांना पाहण्यासारखे फार काही सापडले नाही. देशातील सर्वात प्रसिद्ध आणि सर्वात गूढ पत्रकाराच्या मृतदेहाचे फारच थोडे अवशेष शिल्लक होते. तिने तिच्या मृत्यूच्या २९ मिनिटे आधी तिच्या ब्लॉगवर तिचे शेवटचे शब्द पोस्ट केले होते: "तुम्ही कुठेही पाहा, सगळीकडे लबाड लोक आहेत. ही निराशाजनक गोष्ट आहे."
[gallery_bank type=“images“ format=“masonry“ title=“true“ desc=“false“ responsive=“true“ display=“selected“ no_of_images=“13″ sort_by=“random“ animation_effect=“bounce“ album_title=“true“ album_id=“19″]
एका आठवड्यानंतर, गॅलिसियाचे तीन सुपुत्र स्ट्रासबर्ग येथील युरोपियन संसदेत, त्यांच्या आईच्या हत्येचा माल्टाबद्दल आणि शक्यतो युरोपियन युनियनबद्दल काय अर्थ निघतो यावर चर्चा करत आहेत. ग्रीन पक्षाचे खासदार स्वेन गीगोल्ड माईक हातात घेतात. "डॅफ्नेची हत्या रस्त्यावर झाली. लपायला जागा नव्हती, त्यांच्या मारेकऱ्यांनी हा हल्ला अपघात वाटावा असा प्रयत्नही केला नाही. उलट, हे सत्तेचे क्रूर प्रदर्शन होते," ते म्हणतात. बॉम्ब पोलीस प्रमुख किंवा ॲटर्नी जनरलच्या गाडीखाली का नव्हता हे स्पष्ट होते: "माल्टामधील मनी लाँडरिंग आणि भ्रष्टाचाराच्या व्यवस्थेवर डॅफ्नेनेच प्रकाश टाकला होता – या अधिकाऱ्यांनी नाही."
स्ट्रासबर्गमध्ये स्मृती समारंभ सुरू असताना, इटालियन माफियाविरोधी आयोगाच्या प्रमुख रोझी बिंदी व्हॅलेटाच्या तटबंदीवरील एक्सेल्सियर हॉटेलमध्ये प्रवेश करतात. आयोग अनेक दिवसांपासून माल्टामध्ये होता, या भेटीचे नियोजन खूप आधीपासूनच केले होते, पण आता, त्या ब्लॉगरच्या हत्येनंतर, याबद्दल प्रचंड उत्सुकता निर्माण झाली आहे. आपल्या सूटमधील इअरकपमध्ये पारदर्शक केबल्स अडकवलेल्या, रुबाबदार अंगरक्षकांनी वेढलेल्या बिंदी एका टेबलापाशी बसतात आणि जड चामड्याच्या आरामखुर्च्यांमध्ये त्यांची वाट पाहत बसलेल्या पत्रकारांकडे पाहतात. बिंदी म्हणतात की, माफिया माल्टाकडे ‘एक छोटेसे नंदनवन’ म्हणून पाहतात. आणि ‘माल्टामध्ये व्यवसाय सुरू करण्याची ऑफर देऊ शकणारे आर्थिक सेवा प्रदाते’ हे देखील ‘समस्येचाच एक भाग’ आहेत.
माल्टासाठी बिंदी यांची वक्तव्ये एक समस्या आहेत. त्या अनेक दशकांपासून इटालियन माफियाच्या तज्ज्ञ आहेत, त्यामुळे त्यांच्या शब्दाला वजन आहे. गॅलिसियातील हत्येपासून माल्टा आपल्या प्रतिष्ठेसाठी लढत आहे.
बेटावरील अनेकांच्या मते, तिची हत्या हा एक जाहीरनामा होता, जो हे दर्शवत होता की गुन्हेगारीविरुद्धच्या लढ्याबद्दल गंभीर असलेल्यांना आता माल्टाबद्दल खात्री वाटत नाही.
अनेक दशकांपासून करचुकवेगिरीत सामील असलेले आणि गॅलिझियाच्या संशोधनाची माहिती असलेले गीगोल्ड, आंतरराष्ट्रीय तपासनीस पाठवण्याची मागणी करत आहेत. ते समाजवादी पंतप्रधान जोसेफ मस्कट यांच्या राजीनाम्याची मागणी करतात आणि युरोपियन संसद 'कायद्याचे राज्य पुनर्संचयित करण्यासाठी' माल्टामध्ये एक शिष्टमंडळ पाठवू इच्छिते, असा विश्वास व्यक्त करतात.

दोन वर्षांत पाच कार बॉम्बस्फोट
केवळ तिलाच असे वाटत नाही. आजकाल जर त्या बेट-राज्याबद्दल बातम्या येत असतील, तर त्यात लेटरबॉक्स कंपन्या, टॅक्स हेवन, अझरबैजानशी असलेले काळे संबंध, तेलाची तस्करी, पासची विक्री आणि ऑनलाइन जुगार यांसारख्या काळ्या पैशांविषयी बोलले जाते. गॅलिझियाच्या सर्वात मोठ्या इतिहासानेही यात हातभार लावला आहे. तिचा मुलगा मॅथ्यू आयजेआयसी (IJIC) या संशोधन संस्थेत काम करतो, ज्याने २०१६ चे पनामा पेपर्स उघडकीस आणले होते. त्याच्याबद्दलच गॅलिझियाला माल्टाशी संबंधित कागदपत्रे मिळाली. तिला असे आढळून आले की, पंतप्रधान मस्कट यांचे कॅबिनेट प्रमुख कीथ शेंब्री आणि त्यांचे सहकारी कोनराड मिझी – जे आधी ऊर्जा मंत्री आणि आता पर्यटन मंत्री आहेत – यांनी ब्रिटिश व्हर्जिन आयलंड्स आणि पनामामध्ये बनावट कंपन्या चालवल्या होत्या. हे सर्व आता एका निराशाजनक चित्रात विलीन होत आहे, ज्यात राजकारण्यांचे संशयास्पद खाजगी व्यवसाय, वादग्रस्त सार्वजनिक महसुलाचे स्रोत आणि संघटित गुन्हेगारी यांच्यातील सीमारेषा पुसट होत असल्याचे दिसते.
हे एक असे चित्र आहे जे व्यावसायिक आणि रापलेल्या विद्यार्थ्यांच्या गर्दीने भरलेल्या व्हॅलेटाच्या उपनगरांना, नऊ आठवड्यांत युरोपची सांस्कृतिक राजधानी बनणाऱ्या वाहनमुक्त, वाळूसारख्या रंगाच्या जुन्या शहराशी विसंगत ठरवते – हे एक अतुलनीय खुले मध्ययुगीन संग्रहालय आहे, जिथून दररोज हजारो पर्यटक आपल्या रंगीबेरंगी पताका घेऊन मार्गदर्शकांच्या मागे जणू काही धर्मयोद्धेच चालत आहेत अशा थाटात फिरतात, आणि मग संध्याकाळी, खाडीच्या पलीकडे असलेल्या सेंट ज्युलियनमध्ये, पाण्याच्या फवाऱ्यात न्हाऊन, रेड वाईनमध्ये न्हाऊन आणि सिस्क कॅम्पप्रमाणे पिंट रिचवत मौजमजा करण्यात समाधानी असतात.
त्यांपैकी काही जण मग जोनाथन फेरिसवर नजर ठेवतात. गॅलिझियाच्या मृत्यूनंतर आठव्या दिवशी, तो वेस्टिन ड्रॅगोनाराच्या लॉबीमध्ये निळ्या सूटमध्ये बारीक चष्मा घालून बसलेला असतो. काचेच्या दर्शनी भागामागे, लाटा खडकांवर आदळत असतात, सोफ्यांवर खलाशांच्या वेशात श्रीमंत कुटुंबे बसलेली असतात. फेरिस त्या पंचतारांकित हॉटेलचा सुरक्षा प्रमुख आहे, आणि यावरून असे सूचित होते की माल्टामध्ये गोष्टी जशा घडायला हव्यात तशा घडत नाहीत.
कारण वर्षभरापूर्वीपर्यंत फेरिस हा मनी लाँडरिंगसाठी जबाबदार असलेला पोलीस अधिकारी होता. तो म्हणतो की, गॅलिझियाच्या ब्लॉगने त्याला तपासात नेहमीच मदत केली आहे. "तिला अशा गोष्टी माहीत होत्या ज्या आम्हाला माहीत नव्हत्या. लोक पोलीस अधिकाऱ्यांपेक्षा पत्रकारांवर जास्त विश्वास ठेवतात." फेरिसने ब्रुसेल्स, चीन, जर्मनी येथील सहकाऱ्यांना शिक्षित केले, त्याने गद्दाफीच्या अकाउंटंटची बदली केली, नोव्हेंबर २०१६ मध्ये तो माल्टीज अँटी-मनी लाँडरिंग अथॉरिटी (FIAU) मध्ये विभाग प्रमुख म्हणून रुजू झाला. मार्च २०१६ ते जुलै २०१७ दरम्यान, त्याने सरकारी अधिकाऱ्यांवरील संशयास्पद भ्रष्टाचाराचे चार अहवाल लिहिले आहेत. फेरिसच्या मते, हे सर्व अहवाल गॅलिझियाच्या संशोधनावर आधारित होते. जर तो तपशिलात गेला, तर ज्याला त्याचा पाठपुरावा करायचा आहे, त्याला वेळ लागेल.
एफआयएयूच्या तपासाचा सारांश असा आहे: कॅबिनेट प्रमुख कीथ शेंब्री यांनी रशियन लोकांना तीन माल्टी पासपोर्ट विकून मिळालेले १,००,००० युरो लपवण्यासाठी पनामामधील त्यांच्या मेलबॉक्स कंपनीचा वापर केला. त्यांनी एका माल्टी वृत्तपत्राच्या व्यवस्थापकाला लाच म्हणून पाच लाख युरो देखील दिले. फेरिस यांचा विश्वास आहे की, सरकारी वृत्तपत्राचे वजन कायम राहावे, हे शेंब्री यांना सुनिश्चित करायचे होते. त्याच वेळी, वृत्तपत्राला त्यांच्याकडून कागद मिळत राहावा, हे देखील त्यांना सुनिश्चित करायचे होते, कारण दुय्यम व्यवसायात शेंब्री हे कागदाचे घाऊक विक्रेते देखील आहेत. आणि: शेंब्री आणि माजी ऊर्जा मंत्री कोनराड मिझी यांनी माल्टामध्ये द्रवीकृत वायूचा व्यापार करणाऱ्या दुबईतील एका कंपनीकडून लाच घेतली. हा पैसा देखील त्या दोघांच्या लेटरबॉक्स कंपन्यांमध्ये वळवण्यात आला. गॅलिझिया यांच्या 'सर्वत्र गुन्हेगार आहेत' या शेवटच्या ब्लॉग नोंदीमध्ये या व्यवसायांचा उल्लेख होता.

गॅस करारांसाठी १.०७ दशलक्ष युरो?
शेंब्री आणि मिझी सर्व काही नाकारतात. माल्टामधील कायद्याच्या राज्याबद्दल अनेकांच्या मनात शंका निर्माण करणारी गोष्ट म्हणजे: एफआयएयूचे अहवाल एकतर पोलिसांकडे पाठवलेच गेले नाहीत – किंवा थेट अधिकाऱ्यांनीच दाखल केले. त्याचे काहीही परिणाम झाले नाहीत.
या अहवालांमध्ये फेरिस, त्यांचे सहकारी चार्ल्स क्रोनिन किंवा एफआयएयूचे माजी प्रमुख मॅनफ्रेड गाल्डेझ यांचा समावेश होता. आता या पदावर कोणीही नाही. गाल्डेझ यांनी, कथितरित्या, स्वतःहून लवकर निवृत्ती घेतली. १६ जून २०१७ रोजी, त्यांचे उत्तराधिकारी फेरिस आणि क्रोनिन यांनी हातात राजीनामा असलेले एक पांढरे पाकीट दिले. "मला कारण कधीच कळले नाही," असे फेरिस म्हणतात. तेव्हापासून त्यांना फक्त गोळ्या घेऊनच झोप लागत असे. एफआयएयूने 'टाझ'ला सांगितले की, "कामगिरीच्या कारणास्तव" फेरिस आणि क्रोनिन यांना बडतर्फ करणे हे त्यांच्या "सर्वोत्तम हिताचे" आहे.
"जर तो एफआयएयूमध्ये (FIAU) राहिला असता, तर त्याला गॅलिझियाच्या शेवटच्या मोठ्या इतिहासाचा मागोवा घेता आला असता," असे फेरिस म्हणतात. हे प्रकरण पंतप्रधानांच्या पत्नी मिशेल मस्कट यांच्याबद्दल होते. माल्टा आणि अझरबैजानने १८ वर्षांच्या गॅस पुरवठ्याच्या करारावर स्वाक्षरी केल्यानंतर, पनामातील त्यांच्या 'इग्रँट' (Egrant) कंपनीच्या खात्यात अझरबैजानकडून १.०७ दशलक्ष युरो जमा व्हायला हवे होते. "त्यांना हा तपास रोखायचा होता," असा फेरिस यांचा विश्वास आहे. त्याला पुन्हा पदावर रुजू करण्यासाठी त्यांनी भ्रष्टाचारविरोधी प्राधिकरणाकडे खटला दाखल केला आहे.
एफआयएयूचे अहवाल लोकांपर्यंत पोहोचले, याचे श्रेय एका अशा व्यक्तीला जाते जो स्वतःला "राजकारणातील डॅफ्नेचा प्रतिरूप" म्हणवतो आणि त्यांचा विश्वासू होता. सायमन बुसुटिल हे एकमेव विरोधी पक्ष असलेल्या पुराणमतवादी पीएनचे खासदार आहेत; त्यांची शैली आणि आवाज एखाद्या अमेरिकन टेलिव्हिजन धर्मोपदेशकासारखा आहे, त्यांच्या कपाळावर केसांचे ठिपके आहेत आणि लॅपलवर काळ्या रंगाची शोकदर्शक लेस आहे. "बातम्या फक्त व्हॉट्सॲपवर," ते म्हणतात. "माझ्या फोनवर पाळत ठेवली जात आहे." व्हॅलेटाच्या पादचारी रस्त्यावर तरंगणाऱ्या, मत्स्यालयासारख्या दिसणाऱ्या संसदेतील विरोधी पक्षाच्या परिषद कक्षात अभ्यागतांचे स्वागत केले जाते.
माघार आता वैध नाही
जसजसे गॅलिझिया सरकारविरोधी अधिकाधिक पुरावे नष्ट करत गेल्या, तसतसे पंतप्रधान मस्कट यांनी गेल्या जूनमधील निवडणुकांना प्राधान्य दिले. बुसुटिल हे विरोधी पक्षाचे प्रमुख उमेदवार होते. कोणीतरी त्यांच्यासमोर एफआयएयूचे (FIAU) अहवाल ठेवले. बुसुटिल यांनी मोठ्या उत्साहाने सर्व तपशील प्रसारमाध्यमांसमोर मांडले. पण त्याचा काही उपयोग झाला नाही: माल्टी जनता मस्कट यांच्याशी एकनिष्ठ राहिली. बुसुटिल यांचा पराभव झाला, ज्याचे कारण कदाचित माल्टाची अर्थव्यवस्था तेजीत असणे हे असावे. "त्यानंतर, मला हळूहळू राजकारणातून निवृत्त व्हायचे होते," ते म्हणतात. "पण आता, त्यांच्या मृत्यूनंतर, सर्व काही वेगळे आहे."
जुलैमध्ये, बुसुटिल यांनी मंत्र्यांची चौकशी करण्यासाठी पोलिसांना विनंती केली आहे. शेंब्री आणि मिझी यांनी यावर आक्षेप नोंदवला आहे. "जर मी हरलो, तर मी स्ट्रासबर्गला जाईन," असे बुसुटिल म्हणतात. त्यांना गॅलिझिया यांचे काम पूर्ण करायचे आहे.
ब्लॉगरने मस्कट, उर्वरित सरकार, तसेच विरोधी पक्षाच्या मोठ्या गटांवर जोरदार हल्ला चढवला आहे. काही प्रमाणात "उत्कृष्ट लेखां"द्वारे, जसे की सत्ताधारी पक्ष पीएलच्या मुख्यालयातील त्यांचे कट्टर शत्रूही म्हणतात. काही प्रमाणात वैयक्तिक हल्ले आणि तिच्या लैंगिक जीवनाबद्दलच्या मजकुराद्वारे. पण माल्टामध्ये कोणीही गंभीरपणे विश्वास ठेवत नाही की भ्रष्ट राजकारण्यांनीच तिच्या गाडीखाली बॉम्ब ठेवला होता.
माल्टा आणि इटलीमध्ये सर्वात जास्त ऐकला जाणारा सिद्धांत असा आहे की, लिबियातून दक्षिण युरोपमध्ये तेलाची तस्करी करण्याच्या माफियांच्या मोहिमेत गॅलिसियाने हस्तक्षेप केला आहे. या गृहितकाला या वस्तुस्थितीचा आधार मिळतो की, गेल्या दोन वर्षांत माल्टामध्ये पाच कार बॉम्ब हल्ले झाले आहेत, ज्यांचे बळी गुन्हेगारी जगतातील होते. याची कोणालाही माहिती देण्यात आली नाही. प्रत्येक वेळी सेमटेक्सचा वापर करण्यात आला. याचे उत्पादन, उदाहरणार्थ, लिबियातील झुवारा येथे होते – जिथून तस्करीसाठी तेल येते.
विरोधी पक्ष यात सामील आहे.
तरीही, माल्टामधील अनेकांना गॅलिझियाच्या मृत्यूसाठी मस्कट जबाबदार वाटतात आणि त्यांनी राजीनामा द्यावा असे त्यांना वाटते. याचे मुख्य कारण म्हणजे पोलिसांनी गॅलिझियाला संरक्षण दिले नाही हे नाही. खरे तर, त्या ब्लॉगरने पूर्वी पोलीस संरक्षण नाकारले होते, कारण तिला भीती होती की याचा तिच्या कामावर परिणाम होईल. मस्कट, गॅलिझियाचे कुटुंब, विरोधी पक्ष आणि माल्टीज पत्रकार यांच्यावरील आरोपांचे समर्थन करताना, युरोपियन संसदेचे सदस्य बुसुटिल म्हणतात: "जोपर्यंत भ्रष्ट मंत्र्यांना पदावर राहण्याची परवानगी दिली जाते, तोपर्यंत तुम्ही भ्रष्टाचाराविरुद्ध काहीही करू शकत नाही." त्यांचा धंदा सहन करण्यासाठी, सरकार संस्थांना कमकुवत करत आहे – आणि अशा प्रकारे संघटित गुन्हेगारांच्या धंद्याला सहन करत आहे.
तथापि, या परिस्थितीत विरोधी पक्षही सामील आहे. माल्टा आर्थिकदृष्ट्या अत्यंत कमी कॉर्पोरेट कर, ऑनलाइन जुगार उद्योग आणि श्रीमंत परदेशी नागरिकांना पासपोर्टच्या विक्रीवर अवलंबून आहे. बुसुटिल्स पीएन पक्ष यात हातभार लावतो. "माल्टाने आपले सार्वभौमत्व काळ्या पैशाला विकले आहे," असे ग्रीन गिगोल्ड म्हणतात. "त्याने कायद्याच्या राज्याची जागा शिक्षेपासून सुटकेची संस्कृती आणि राजकीय व आर्थिक उच्चभ्रूंमधील घराणेशाहीने घेतली आहे."
माल्टामधील कॅसिनोस्टाड्ट सेंट ज्युलियन्समध्ये मेफेअर कॉम्प्लेक्स उभे आहे, जे त्या बेटावरील अनेक कार्यालयीन इमारतींपैकी एक आहे.
डाफ्ने कारुआना गॅलिसिया ४ मार्च, २०२६ऑलिव्हर बिएन्कोव्स्की