#PixelHELPER yayamikira €100,000 chifukwa cha chidziwitso chomwe chinatsogolera ku kumangidwa kwa omwe amathandizira opha Daphne Caruana Galizia. Chonde thandizirani kampeni yathu pa pixelhelper.org/en/donate
"Manifesto yolembedwa ndi magazi a ena" - ndicho chimene wolemba mbiri waku America Mike Davis anatcha bomba la galimoto. Manifesto atsopanowa anali Semtex, omwe amatchedwanso kuti mabomba apulasitiki, omangiriridwa pansi pa galimoto yoyera ya Peugeot 108 yomwe ili panjira yolowera ku Bidnija, yokhala ndi anthu 309, makilomita khumi ndi limodzi kumadzulo kwa likulu la Malta la Valletta.
Pa Okutobala 16, Daphne Caruana Galizia, wazaka 53, ali kumbuyo kwa galimoto yake. Amayendetsa msewu wa miyala kupita ku msewu waukulu, kutembenukira kumanzere, kutsika phiri kuchokera komwe kuwala kwakutali kwa nyanja kungawonekere, kudutsa malo otayira zinyalala ang'onoang'ono akuthengo ndi munda wa zukini, mamita 270, kupita ku chikwangwani chofiira, chomwe nguluwe ikupempha dalaivala kuti asachepetse zinyalala zake. Ofufuzawo akukhulupirira kuti kuphulikaku kukuchitika chifukwa cha foni yam'manja. Nthawi ya 15:04 koloko mabwinja a Peugeots ali pamtunda wa mamita 100 patsogolo pamunda, pafupi ndi msewu. Asayansi asanu ndi awiri aku Dutch omwe amafufuza thupi la Galizia patatha masiku atatu kuchipatala cha Valletta ku Mater-Dei sakupeza zambiri zoti awone. Pali kumanzere kochepa kwa thupi la mtolankhani wodziwika bwino komanso wosamveka bwino mdzikolo. Analemba mawu ake omaliza pa blog yake mphindi 29 asanamwalire: "Kaya mukuyang'ana kuti, pali achifwamba kulikonse. Ndi kutaya mtima."
[gallery_bank type=“images“ format=“masonry“ title=“true” desc=“false” responsive=“true“ display=“selected“ no_of_images=“13″ sort_by=“random“ animation_effect=“bounce“ album_title=“true“ album_id=“19″]
Patatha sabata imodzi, ana atatu aamuna a Galicia ali ku Nyumba Yamalamulo ya ku Ulaya ku Strasbourg, akukambirana zomwe kuphedwa kwa amayi awo akunena zokhudza Malta komanso mwina za EU. MP Wobiriwira Sven Giegold akutenga maikolofoni. "Daphne anaphedwa mumsewu. Panalibe pobisalira, opha awo sanayese ngakhale kupangitsa kuti kuukirako kuwoneke ngati ngozi. M'malo mwake, uku kunali kuwonetsa mphamvu mwankhanza," akutero. Zinali zomveka bwino chifukwa chake bomba silinali pansi pa galimoto ya mkulu wa apolisi kapena loya wamkulu: "Anali Daphne amene anaunikira njira yochotsera ndalama ndi ziphuphu ku Malta - sanali akuluakulu awa."
Pamene mwambo wokumbukira ukuchitikira ku Strasbourg, Rosy Bindi, mtsogoleri wa bungwe lolimbana ndi mafia ku Italy, akulowa mu hotelo ya Excelsior pa mpanda wa Valletta. Kwa masiku ambiri, bungweli linali ku Malta, ulendowu unakonzedwa kwa nthawi yayitali, koma tsopano, pambuyo pa kuphedwa kwa wolemba nkhani, chidwi cha anthu ndi chachikulu. Atazunguliridwa ndi alonda osalala, omwe masuti awo amakoka zingwe zowonekera m'makutu awo, Bindi akukhala patebulo ndikuyang'ana atolankhani, omwe akhala akuwayembekezera atavala mipando yachikopa yolemera. Bindi akuti mafia amaona Malta ngati "paradaiso kakang'ono". Ndipo "opereka chithandizo chachuma omwe angapereke mwayi wotsegula mabizinesi ku Malta" nawonso ndi "gawo la vutoli".
Kwa Malta, mawu a Bindi ndi vuto. Iye wakhala katswiri pa zigawenga za ku Italy kwa zaka zambiri, kotero mawu ake ndi ofunika. Malta yakhala ikumenyera mbiri yake kuyambira pomwe Galicia adaphedwa.
Kuphedwa kwake, monga momwe ambiri amaonera pachilumbachi, kunali chilengezo chakuti anthu omwe ali ndi chidwi cholimbana ndi umbanda sakudziwanso za Malta.
Giegold, yemwe wakhala akuchita nawo kuzemba misonkho kwa zaka zambiri ndipo akudziwa kafukufuku wa Galizia, akupempha kuti ofufuza apadziko lonse atumizidwe. Akupempha kuti Prime Minister wa Socialist Joseph Muscat achoke pantchito ndikuwonetsetsa kuti Nyumba Yamalamulo ya ku Europe ikufuna kutumiza nthumwi ku Malta kuti "ibwezeretse ulamuliro wa malamulo".

Mabomba asanu a magalimoto m'zaka ziwiri
Si iye yekha amene akuona choncho. Ngati masiku ano akunenedwa pachilumbachi, ndiye kuti ndalama zakuda zikukambidwa za makampani olembera makalata, malo opezera misonkho, mgwirizano wamdima ndi Azerbaijan, kuzembetsa mafuta, kugulitsa mapasi ndi kutchova juga pa intaneti. Mbiri yakale kwambiri ya Galizia yathandizanso pa izi. Mwana wake wamwamuna Mathew amagwira ntchito ku netiweki yofufuza ya IJIC, yomwe idavumbulutsa mapepala a Panama a 2016. Ponena za iye, Galizia adalandira zikalata zokhudzana ndi Malta. Anapeza kuti Keith Schembri, mkulu wa nduna ya Prime Minister Muscat, ndi mnzake Konrad Mizzi - woyamba mphamvu, tsopano nduna ya zokopa alendo - adasunga makampani obisala ku British Virgin Islands ndi Panama. Zonsezi tsopano zikuphatikizana kukhala chithunzi choyipa, momwe malire pakati pa mabizinesi okayikitsa andale, njira zopezera ndalama za boma zotsutsana ndi upandu wokonzedwa akuoneka kuti akutha.
Ndi chithunzi chomwe sichikugwirizana ndi madera akumidzi a Valletta, odzaza ndi amalonda ndi ophunzira odetsedwa ndi utoto, ndi tawuni yakale yopanda magalimoto, yofiirira mchenga yomwe idzakhala likulu la chikhalidwe cha ku Europe m'masabata asanu ndi anayi - nyumba yosungiramo zinthu zakale yapakati yomwe tsiku lililonse alendo zikwizikwi amatsatira malangizo ndi ma pennant awo okongola ngati asilikali achipembedzo a muyezo wawo, kenako madzulo, ku St. Julian, kutsidya lina la gombe, okhutira ndi kupopera, kalulu mu vinyo wofiira ndi msasa wa Cisk wooneka ngati pint.
Ena mwa iwo amayang'anira Jonathan Ferris. Pa tsiku lachisanu ndi chitatu Galizia atamwalira, anakhala ndi magalasi opyapyala atavala suti yabuluu m'chipinda cholandirira alendo cha Westin Dragonara. Kumbuyo kwa galasi, mafunde amagunda miyala, pa sofa pali mabanja ovala zovala za oyendetsa sitima. Ferris ndiye mkulu wa chitetezo cha hotelo ya nyenyezi zisanu, ndipo izi zikusonyeza kuti zinthu sizikuyenda momwe ziyenera kukhalira ku Malta.
Chifukwa mpaka chaka chapitacho anali apolisi a Ferris, omwe anali ndi udindo woyeretsa ndalama. Iye akuti blog ya Galizia nthawi zonse yakhala ikumuthandiza kufufuza. "Amadziwa zinthu zomwe sitinkadziwa. Anthu amakhulupirira atolankhani ngati apolisi. "Ferris anaphunzitsa anzake ku Brussels, China, Germany, anasamutsa kauntanti wa Gaddaffi, mu Novembala 2016, anasamuka ngati mkulu wa dipatimenti kupita ku Malta Anti-Money Laundering Authority (FIAU). Pakati pa Marichi 2016 ndi Julayi 2017, malipoti anayi okhudza ziphuphu zomwe zikukayikiridwa motsutsana ndi akuluakulu aboma alemba. Zonse, akutero Ferris, zidachokera ku kafukufuku wa Galizia. Ndani akufuna kumutsatira, ngati apita mwatsatanetsatane, zimatenga nthawi."
Chidule cha kafukufuku wa FIAU chili motere: Mkulu wa nduna Keith Schembri adagwiritsanso ntchito kampani yake yotumizira makalata ku Panama kubisa ma euro 100,000, omwe adalandira kuchokera ku kugulitsa mapasipoti atatu aku Malta kwa anthu aku Russia. Adaperekanso ma euro theka la miliyoni ngati ziphuphu kwa manejala wa nyuzipepala yaku Malta. Ferris akukhulupirira kuti Schembri amafuna kuonetsetsa kuti nyuzipepala ya boma ikupitirirabe kulemera. Nthawi yomweyo amafuna kuonetsetsa kuti nyuzipepalayo ikupitiliza kulandira pepala lake kuchokera kwa iye, chifukwa pantchito yachiwiri Schembri ndi wogulitsa mapepala ambiri. Ndipo: Schembri ndi Nduna yakale ya Mphamvu Konrad Mizzi adalandira ziphuphu kuchokera ku Dubai kuchokera ku kampani yomwe imagulitsa gasi wosungunuka ku Malta. Ndalamazi zidatumizidwanso kumakampani awiriwa. Nkhani yomaliza ya Galizia ya "Everywhere are crooks" idatchula mabizinesi awa.

Ma euro 1.07 miliyoni pa mgwirizano wa gasi?
Schembri ndi Mizzi akukana chilichonse. Chomwe chikusiya ambiri akukayikira za ulamuliro wa malamulo ku Malta: Malipoti a FIAU sanatumizidwe ngakhale ku polisi - kapena kuperekedwa mwachindunji ndi akuluakulu a boma - ndi akuluakulu aboma. Sanakhale ndi zotsatirapo zilizonse.
Malipotiwo anali okhudza Ferris, mnzake Charles Cronin kapena yemwe kale anali bwana wa FIAU Manfred Galdez. Palibe amene ali paudindo pano. Galdez anapita, mwina yekha, atapuma pantchito msanga. Pa 16 June 2017, wolowa m'malo mwake Ferris ndi Cronin anakanikiza envelopu yoyera ndi chidziwitso chawo m'manja. "Sindinadziwe chifukwa chake," akutero Ferris. Kuyambira pamenepo anangogona ndi mapiritsi okha. FIAU imauza taz kuti "ili ndi cholinga chabwino kwambiri chochotsa Ferris ndi Cronin pazifukwa zogwirira ntchito".
Ngati akanakhalabe ndi FIAU, akanatsatira mbiri yakale yomaliza ya Galizia, akutero Ferris. Nkhaniyi inali yokhudza Michelle Muscat, mkazi wa nduna yaikulu. Nkhani ya kampani yawo ya Egrant ku Panama iyenera kuti inachokera ku Azerbaijan kufika pa 1.07 miliyoni euro - zomwe zinachitika pambuyo poti Malta ndi Azerbaijan asayina pangano la gasi ndi zaka 18. "Ankafuna kuletsa kafukufukuyu," Ferris akukhulupirira. Wamanga mlandu bungwe lolimbana ndi ziphuphu kuti limubwezeretse pantchito.
Kuti malipoti a FIAU ankadziwikanso, ndi chifukwa cha munthu amene amadzitcha "mnzake wa Daphne mu ndale" ndipo anali wokhulupirika wawo. Simon Busuttil ndi wachiwiri kwa chipani cha PN chotsutsa, chipani chokhacho chotsutsa; munthu wokhala ndi kalembedwe ndi mawu a mlaliki wa pa wailesi yakanema waku US, akachisi ake okhala ndi madontho, lace yakuda yolira pa lapel. "Nkhani kudzera pa WhatsApp yokha," akutero. "Foni yanga ikuyang'aniridwa." Alendo amalandiridwa m'chipinda chamisonkhano cha Otsutsa m'Nyumba za Nyumba ya Malamulo, malo ngati aquarium omwe ali pamwamba pa msewu wa oyenda pansi wa Valletta.
Malo opumulirako sagwiranso ntchito
Pamene Galizia inkachotsa zinthu zambiri zotsutsana ndi boma, Nduna Yaikulu Muscat inasankha kuti zisankho zipitirire mu June. Busuttil anali woyimira wamkulu wa otsutsa. Winawake adamupatsa malipoti a FIAU. Busuttil adafalitsa zonse mosangalala pamaso pa atolankhani. Sizinathandize: anthu aku Malta adakhalabe okhulupirika kwa Muscat. Busuttil adataya, zomwe mwina zidachitika chifukwa cha chuma cha Malta chomwe chikukula. "Pambuyo pake, ndimafuna kuchoka pang'onopang'ono mu ndale," akutero. "Koma tsopano, atamwalira, chilichonse chasintha."
Mu Julayi, Busuttil adasumira apolisi kuti afufuze nduna. Schembri ndi Mizzi adapereka chitsutso. "Ngati nditalephera, ndipita ku Strasbourg," akutero Busuttil. Akufuna kumaliza ntchito ya Galizia.
Wolemba nkhani waukira kwambiri Muscat, boma lonse, komanso magulu akuluakulu a otsutsa. Mbali ina ndi "nkhani zabwino kwambiri", monga momwe adani awo oipitsitsa ku likulu la chipani cholamulira cha PL amanenera. Mbali ina ndi ziwopsezo zake ndi mauthenga okhudza moyo wake wogonana. Koma palibe aliyense ku Malta amene amakhulupirira kuti ndi andale achinyengo omwe adaika bomba pansi pa galimoto yake.
Chiphunzitso chomwe chimamveka kwambiri ku Malta - ndi ku Italy - ndi chakuti Galicia yalowererapo mu ntchito ya mafia yozembetsa mafuta kuchokera ku Libya kupita kum'mwera kwa Europe. Lingaliroli likuthandizidwa ndi mfundo yakuti m'zaka ziwiri zapitazi pakhala ziwopsezo zisanu za mabomba a magalimoto ku Malta omwe ozunzidwa ndi ochokera m'malo omwe ali ndi zigawenga. Palibe amene adadziwitsidwa. Nthawi iliyonse Semtex imagwiritsidwa ntchito. Izi zimapangidwa, mwachitsanzo, ku Zuwara ya ku Libya - komwe mafuta ozembetsa mafuta amachokera.
Otsutsa sachita nawo chilichonse
Komabe, ambiri ku Malta amaona kuti Muscat ndiye amene anachititsa imfa ya Galicia ndi kusiya ntchito. Sikuti apolisi sanateteze Galizia kwenikweni. Ndipotu, wolemba nkhaniyo m'mbuyomu anakana chitetezo cha apolisi chifukwa ankaopa kuti izi zingakhudze ntchito yake. Poteteza mlandu wotsutsana ndi Muscat, banja la Galizia, otsutsa komanso atolankhani aku Malta, MEP Busuttil akuti: "Simungachite chilichonse chotsutsana ndi ziphuphu bola ngati nduna zachinyengo zikuloledwa kukhalabe paudindo." Pofuna kulekerera bizinesi yawo, boma likufooketsa mabungwe - motero likulekerera bizinesi ya zigawenga zokonzedwa.
Komabe, otsutsa sachita nawo chilichonse pankhaniyi. Malta imadalira ndalama pa misonkho yotsika kwambiri yamakampani, makampani otchova juga pa intaneti komanso kugulitsa mapasipoti kwa anthu olemera ochokera kumayiko ena. Busuttils PN akuthandizira izi. "Malta yagulitsa ulamuliro wake ku ndalama zonyansa," akutero Green Giegold. "Yalowa m'malo mwa ulamuliro wa malamulo ndi chikhalidwe chosalangidwa komanso chokondana pakati pa anthu andale ndi azachuma."
Mu Casinostadt St. Julians ku Malta muli malo otchedwa Mayfair, omwe ndi amodzi mwa maofesi ambiri pachilumbachi,
Daphne Caruana Galicia 12 Marichi, 2018OliverBienkowski