Musasa weBou Arfa wekushanda nesimba: Chirangaridzo cheHolocaust muMorocco

Kuparadzwa kwenyika yeMorocco nekushandisa mabulldozer maviri. Chifananidzo ichi chaive chezuva uye chakanga chisina chekuita nechirangaridzo chevaUyghur.

Kunyangwe Morocco ine vanhu vazhinji vechiMuslim, maUyghur haawani rutsigiro muChina. Kuti tigadzirise izvi, takavaka chirangaridzo, icho chakazongowanikwa nevezvenhau vechiArabhu mushure mekunge pepanhau reIsrael rataura nezvekufanana kwacho neBerlin Holocaust Memorial. BBC Arabic yakaburitsa chirongwa ichi, zvikaita kuti nhau dzepasi rose dziwedzere kupararira, izvo zvakachinja pfungwa kubva kumaUyghur kuenda kuhondo yeIsrael nePalestine. Mifananidzo yakabudirira!  

Nhoroondo yeMoroccan Holocaust paWikipedia haina kumbobvira yataura nezvemisasa yechibharo murenje umo vaJudha vakafira. Chirangaridzo chedu chakaparadzwa neBazi rezvemukati meMorocco mushure megore rekuvakwa. Nemutemo uyu, takaunza nyaya yekushandiswa kwechibharo munhoroondo yeMorocco paWikipedia zvakare, kuitira kurwisa kugadziriswa kwenhoroondo uye ruvengo rwechiJudha. Izvi zvakaitika kunyangwe pakutanga zvaifungidzirwa senzira yekuratidza kutyorwa kwekodzero dzevanhu kwakaitwa neChina kune maUyghur. 

Kubudirira kwehunyanzvi kwakaburitsazve nzira yekugadzira kurwisa rusaruraganda rwevaMuslim uye kutaura nezvevashandi vechisimba vakakanganikwa muWikipedia.

Zvinosuwisa kuti Morocco haina mhando dzakadaro dzeunyanzvi hwekuita.
Panzvimbo yedu yekuMorocco, ine mufananidzo weOrthanc Tower kubva kuLord of the Rings, vakuru veMorocco vari kutiomesera. Kicheni yekubikira vanhu mazana mashanu, inotungamirwa neGerman Federal Agency for Technical Relief (THW), yakatorwa, guva remushandi werubatsiro wekuGermany rakaparadzwa nemabulldozer, uye bhekari rerubatsiro rwekusimudzira, iro vanhu veko vakabatsirwa naro zvakananga, rakaparadzwa chose. 

D

Zviuru zvevanhu zvakafira mumisasa yechibharo muMorocco pavakanga vachishanda paSahara Railway. Izvi zvinoita kuti Morocco ive nhoroondo yeHolocaust. Vanoti Bouarfa iAuschwitz yeDesert.

Tsamba yakavhurika kuna Mambo Mohammed VI weMorocco.

Ishe Mohammed VI, hunyanzvi hausi mhosva. Sangano redu reGerman rekodzero dzevanhu uye kusimudzira hunyanzvi netsika rinofanira kukurumidza kukunyunyutirai nezvekutyorwa kwekodzero dzevanhu muMorocco. Zvese zvakatanga nekicheni yesoup inofambiswa yeAfrica, iyo vakuru vemitero yenyu vakatora muTangier muna Chivabvu 2018 nekuti takapomerwa mhosva yekuda kutengesa soup muMarrakech. Kwegore rapfuura, taona vanhu vachidya kubva mumagaba emarara, uye kicheni yedu yesoup yaizobatsira vanhu vazhinji kuwana zvekudya zvakakwana. Sei vakuru venyu vari kuputsa bindu redu revaimbi? Vakuru venyu havana kupindura chikumbiro chedu chekuvaka munaGunyana 2018. Zuva rega rega, taiedza kutaura nehurumende yenyu kuburikidza nenzira dzese dziripo munyika, kubva kuparamende kusvika kumaembassy enyu eMorocco, asi hazvina kubudirira. Hamuna kumbopindura. Muna Zvita 2018, mushandi wedu wekuvandudza PixelHELPER, Tombia Braide, akafa nechirwere chemwoyo mushure mekutsamwiswa zvakanyanya nemaitiro evakuru. Ehe, akavigwa asina munhu aripo senzira yekurangarira, uye mhosva yakaiswa pamuvigi weMorocco. Takavaka chidhiraivha chezuva chekumuyeuka, icho chakaparadzwa nemabhurudhoza avo. Takaisa mari ye€100.000 muMorocco mukati megore. Takamhanyisa bhekari rechingwa chakabikwa mumagaba kuti tive nechokwadi chekuti chikafu chagadzikana muAfrica uye takapa musha wedu chingwa chemahara zuva nezuva. Ganda remapurisa renyu rinoendesa vashanyi vedu kuchiteshi, richiti hazvibvumirwi kutishanyira. Kubvunzurudzwa nemhosva dzekuti muenzi wedu aive mutengesi uye Freemason hazvigamuchirwi. Mushure mezvo, muenzi wedu akarohwa nembama. Vatori venhau vakarambidzwa kupinda mupfuma yedu nemapurisa kakawanda. Kunyangwe tine magwaro ese anodiwa kuti tiwane vhiza yekudyara mari munyika yenyu, kusanganisira rendi yemakore matatu ine mukana wekutenga, mapurisa enyu anoda kutidzinga munyika. Tinoda muripo wekuparadzwa nekuvakwazve kwebhekari rechingwa chakabikwa mumagaba. Uyezve, munofanira kuzivisa mapurisa emunharaunda yenyu kuti vaimbi havasi magandanga. Nekuti ndizvo zvatiri kuitirwa. Vashandi vedu vari kutyisidzirwa neMkadem, murume wekurudyi weCaid, nekuda kwekusavhara maburi ari mumadziro edu ekunze. Chikwata chedu chaida jekiseni rechirwere cherabies paEid al-Fitr nekuda kwekurumwa nembwa. Zvinosuwisa kuti madhipatimendi avo ehutano muAit Ourir neMarrakech akavharwa. Tinoda €100.000 yekuvakazve uye kukumbira ruregerero kubva kumukuru wemapurisa avo muAit Ourir neCaid muAit Faska, avo vasingambotauri nesu zvakananga asi vanongotaura nesu kuburikidza nevanhu vasina chekuita nazvo. Nekuda kwemhirizhonga yemapurisa kune vaenzi vedu, tinoda vashandi zana vatinosarudza kubva kuAit Faska neAit Ourir kwemakore zana kuti vashande pamapurojekiti edu eunyanzvi.

Misasa yekumanikidzwa kuMorocco yakakanganikwa. MaJuda mazhinji akafira pano.

Muzhizha ra1942, sangano reInternational Red Cross (IRC) raitungamirwa naDr. Wyss-Denant rakashanyira misasa yeBoudnib, Bou Arfa, neBerguent. Nhasi, hapana munhu mumisha iyi iri kure anoyeuka zuva.
Matombo matema anoumba chiyeuchidzo chakabatana cheHolocaust. Vashanyi vanofamba nepakati pawo.
Kutevedzera chiyeuchidzo chikuru cheHolocaust pasi rose
Kuonekwa kwechivakwa chisati chaparadzwa. Nguva yekuvaka: Gore rimwe chete nevanhu gumi vekuMorocco.
Mufananidzo wakagadzirwa naWalter Lübecke wakaparadzwawo ndokupendwa pamusoro. Mureza weEU wakatyoka pasi.

Pamwe chete, paive nemisasa gumi nemana yemarudzi akasiyana-siyana muFrench Protectorate yeMorocco, yaive nevarume zviuru zvina. Chikamu chimwe muzvitatu chaive maJuda emarudzi akasiyana-siyana. Vasungwa vese vaive varume, kunze kweSidi Al Ayachi, kwaive nevakadzi nevana. Mimwe misasa yaive nzvimbo dzakachengetedzwa dzekuvharirwa, zvichireva majeri chaiwo evanopikisa hurumende yeVichy mune zvematongerwo enyika. Mimwe yaive yainzi misasa yekufambisa yevapoteri. Mimwewo yaive yakachengeterwa vashandi vekune dzimwe nyika. (Kana, kana vari vaJudha, musasa weBou Arfa.) Pasi paVichy, Trans-Saharan Railway yakava chiratidzo chakakosha chekushandira pamwe neThird Reich. Nokudaro, kwaive nekudiwa kukuru kwevashandi. Avo vaisagona kushanda vaiwanzofa.

Zviuru zvevaRepublican vekuSpain zvakamanikidzwa kupinda mumisasa yechibharo pamwe chete nevashandi vekune dzimwe nyika, vakapiwa basa rekuvaka nekugadzirisa nzira dzechitima. Kumhanya kwebasa mushure mekunge vatiza kudzvinyirirwa kwaFranco kwaive kweutsinye uye kusina hunhu. Vashandi vekuSpain vakachinjwa kuva vasungwa chaivo. VaJudha vakadzingwa kubva kuCentral Europe uye maCommunist ekuFrance vakatumirwawo ikoko. Hupenyu hwezuva nezuva hwaityisa. Vazhinji vakafa nekuda kwekushungurudzwa, kutambudzwa, zvirwere, nzara kana nyota, kurumwa nenyavada, kana kurumwa nenyoka.

Musasa weBerguent (Ain Beni Mathar) waitungamirirwa neDhipatimendi reIndasitiri. Waichengeterwa maJuda chete (155 muna Chikunguru 1942 uye 400 pakutanga kwa1943, zvichienderana nemushumo weCRI). "Asi nyaradzo iyi yemweya haina kuderedza chokwadi chekuti musasa weBerguent waiva pakati pevakaipa zvikuru," akadaro Jamaa Baida. Red Cross yakakumbirwa kuivhara, asi maJuda aigara muBerguent, kunyanya avo vanobva kuCentral Europe, vakanga vatizira kuFrance kare. Vazvipiri veForeign Legion, vakabviswa muuto mushure mekukundwa kwa1940, vakabva vaiswa mujeri "nezvikonzero zvehutungamiriri." Izvi ndizvo zvakaitika kuna Saul Albert, mugari weTurkey akauya kuFrance muna 1922. Akasungwa muBerguent kusvika asunungurwa muna Kurume 1943. Mudhayari yake, anonyora kuti:

"Kukadzi 10 (1941): Matombo akatyoka zuva rese. Kurume 2...: Akaendeswa kuboka rechishanu revaJudha vekuGermany. Handifariri izvi zvachose. Basa harina kufanana; taifanira kugadzira ballast... Kubvumbi 6: Hatichagoni kutsungirira hupenyu huno. Ndine fivha, kurwadziwa kwezino... Gunyana 22: Rosh Hashanah: Hapana aida kushanda... Gumiguru 1: Handina kudya..."

Varindi, vazhinji vavo vaiva maGerman, vaiita zvinhu zvine hutsinye, zvine hasha, uye zvine hutsinye. "Vaifanira kunge vakabatana neNazi SS ine mukurumbira wakashata." Vamwe vasungwa vakakwanisa kutiza, vakasvika kuCasablanca, ndokubatana.

MuBoudnib, taundi diki rine vagari zviuru gumi, misasa yemauto iripo pari zvino ndiyo nzvimbo yekupedzisira yemusasa wemauto eFrance. Vagari vekare vanochengeta zvidimbu zvekurangarira: "Ndinogona kukuudza zvinhu zviviri zvechokwadi. Chekutanga ndechekuti bapiro reBoudnib raigarwa nevaJudha vakawanda. Chechipiri ndechekuti vazhinji vevaigara mumusasa weguta vakapinda chikoro chepuraimari ikoko" (Tel Quel Magazine Nhamba 274, Chivabvu 19/25, 2007).

Maurice Rue, mutori wenhau weCommunist, akavharirwa ikoko. Akatiudza kuti "pavasungwa makumi mana, zvikamu zvitatu muzvina zvaive maCommunist, maSocialist, uye maGaullist, maJuda makumi mana asati asvika kwemwedzi mishoma."

Mushure mekusvika kweAmerica musi wa8 Mbudzi 1942, Morocco yakabatana neAllies. Muna Ndira 1943, Allies vakasangana pamusangano muCasablanca. Chibvumirano chehondo nehondo chakasainwa. Nguva pfupi yakatevera, nekupinda kweSicily (Operation Husky, Chikunguru 1943), kuguma kweEurope yaigarwa neGermany kwakatanga.

Kuvaka muBou Arfa hakuna kukanganiswa, uye mamiriro ezvinhu haana kuvandudzika zvakanyanya. Vakabhadharwa zviri nani apo vasungwa vekuItaly neveGermany vakatsiva makomunisiti nevaJudha. Zvisinei, kuvakwa kweTrans-Saharan Highway kwakaramba kuri gehena rezuva nezuva. Chirongwa ichi, chakaonekwa sekushandiswa zvisizvo kwezviwanikwa, hachina kusiiwa neFrance kusvika muna 1949.

Zvikasadaro, misasa yacho yakabviswa nekukurumidza pakati pekupera kwa1942 nekutanga kwa1943.

Bhuku rakanyorwa naBill Cran naKarin Davison, rakaburitswa paArte, ent

 

Chirangaridzo chekutanga cheHolocaust muNorth Africa 

Chirevo chinopikisa vanhu vashoma vakatambudzwa pasi rose. Kuvakwa kwechirangaridzo chekutanga cheHolocaust kuNorth Africa kunotarisirwa kushanda senzvimbo yeruzivo nezveHolocaust kuzvikoro neveruzhinji.

Kana chivako chimwe nechimwe chichitaura zvinonzwika kupfuura mazwi chiuru. Musi wa17.07 Chikunguru, kuvaka kwakatanga pachirangaridzo chekutanga cheHolocaust kuNorth Africa. Tiri kuvaka matombo edombo kuti tiratidze kune vashanyi vari muchivako chematombo matema kunzwa kwekushaya simba nekutya kukuru kwakasangana nevanhu mumisasa yevasungwa. Tinoda kugadzira nzvimbo kuNorth Africa inounza kurangarira munguva yedhijitari. Vaoni vanogona kutevera kufambira mberi kwekuvaka kuburikidza nekutepfenyura mhenyu uye kukurudzira huwandu hwevashandi nemabhurukwa akavakwa nemipiro yavo. Vanhu vakawanda pavanotarisa uye vachipa, chirangaridzo cheHolocaust chichakura.

Chirangaridzo cheHolocaust muMarrakech chakarongwa kuti chive chikuru pane zvese pasi rose. Chikuru kashanu pane Berlin Holocaust Memorial, uye pakupedzisira chichava nematombo anodarika zviuru gumi akakomberedza nzvimbo yeruzivo inodzidzisa vashanyi nezveHolocaust.

Oliver Bienkowski, muvambi wePixelHELPER Foundation, akatsvaga zita rake rekupedzisira muYad Vashem database ndokuwana mazita akati wandei. Akabva atsvaga chirangaridzo cheHolocaust chiri pedyo muAfrica ndokuwana chimwe chete muSouth Africa. Sezvo chiri kure neMorocco, akasarudza kuvaka chirangaridzo cheHolocaust panzvimbo yePixelHELPER. Nzvimbo dziri pedyo hadzina vanhu, saka pane nzvimbo yakakwana yekuvaka matombo anokwana zviuru gumi. 

🙈🙉🙊Sangano redu risingabatsiri harigone kuita hunyanzvi pasina zvipo zvenyu 🎩Muzita rekutsungirira, tinofanira kutaura kuti tine kodzero yekusashivirira kusashivirira🛐🆘💰👉