#PixelHELPER incoma i-€100,000 ngolwazi olukhokelela ekubanjweni kwabaxhasa ababulali bakaDaphne Caruana Galizia. Nceda uxhase iphulo lethu ku-pixelhelper.org/en/donate
“IManifesto ebhalwe ngegazi labanye” – yiloo nto umbhali-mbali waseMelika uMike Davis wayibiza ngokuba yibhombu yemoto. Eyamva nje kwezi manifesto yayiquka iSemtex, ekwabizwa ngokuba zizinto eziqhumayo zeplastiki, enamathele kumgangatho wePeugeot 108 emhlophe kwindlela yokungena eBidnija, enabemi abangama-309, iikhilomitha ezilishumi elinanye entshona yesixeko saseMalta iValletta.
Ngomhla we-16 kweyeDwarha, uDaphne Caruana Galizia, oneminyaka engama-53 ubudala, uqhuba imoto yakhe. Uqhuba indlela yelitye ukuya kwindlela enkulu, ujika ngasekhohlo, ehla intaba ukusuka apho kunokubonakala khona ukukhanya kolwandle, edlula kwindawo encinci yokulahla inkunkuma yasendle kunye nentsimi yezucchini, iiyadi ezingama-270, ukuya kumqondiso obomvu, apho i-hedgehog icela umqhubi ukuba angathobi abantu abalingana naye. Abaphandi bakholelwa ukuba ukuqhuma kubangelwa yifowuni ephathwayo. Ngentsimbi ye-15:04, amathambo eePeugeots angaphezulu ngeemitha ezili-100 kwibala, ecaleni kwendlela. Izazinzulu ezisixhenxe zaseDatshi ezihlola isidumbu sikaGalizia emva kweentsuku ezintathu kwisibhedlele saseValletta eMater-Dei azifumani nto ingako yokuzibona. Akukho nto ingako iseleyo kwisidumbu sentatheli eyaziwayo neyintsomi kweli lizwe. Wayebhale amazwi akhe okugqibela kwibhlog yakhe kwimizuzu engama-29 ngaphambi kokuba afe: "Nokuba ujonge phi na, kukho amasela kuyo yonke indawo. Kukudandatheka."
[gallery_bank type=“images“ format=“masonry“ title=“true” desc=“false” responsive=“true“ display=“selected“ no_of_images=“13″ sort_by=“random“ animation_effect=“bounce“ album_title=“true“ album_id=“19″]
Emva kweveki, oonyana abathathu bakaGalicia bakwiPalamente yaseYurophu eStrasbourg, bexoxa ngento ethethwa kukubulawa kukanina wabo ngeMalta kwaye mhlawumbi nge-EU. Ilungu lePalamente eliluhlaza uSven Giegold uthatha imakrofoni. "UDaphne wabulawa esitalatweni. Kwakungekho ndawo yokuzifihla, ababulali babo abazange bazame nokwenza uhlaselo lubonakale ngathi luyingozi. Ngokuchaseneyo, oku yayikukubonakaliswa kwamandla ngendlela ekhohlakeleyo," utsho. Kwakucacile ukuba kutheni ibhombu yayingekho phantsi kwemoto yomphathi wamapolisa okanye yommeli-jikelele: "YayinguDaphne owakhanyisa inkqubo yokuhlamba imali kunye norhwaphilizo eMalta - yayingengabo la magunya."
Ngelixa isikhumbuzo siqhubeka eStrasbourg, uRosy Bindi, intloko yeKhomishini ye-Anti-Mafia yase-Itali, ungena kwi-Excelsior Hotel kwiindonga zaseValletta. Kangangeentsuku, iKhomishini yayikwiMalta, utyelelo belucwangciselwe ixesha elide, kodwa ngoku, emva kokubulawa kwe-blogger, umdla mkhulu kakhulu. Ejikelezwe ngabalindi abagudileyo, abaneesuti ezifaka iintambo ezibonakalayo ezindlebeni zabo, uBindi uhlala etafileni aze ajonge iintatheli, ebezibalinde kwizitulo zesikhumba ezinzima. I-mafia, utsho uBindi, ibona iMalta "njengeparadesi encinci". Kwaye "ababoneleli ngeenkonzo zemali abanokunikezela ukuvula amashishini eMalta" nabo "bayinxalenye yengxaki".
KwiMalta, amazwi kaBindi ayingxaki. Ebeyingcali kwi-mafia yase-Itali amashumi eminyaka, ngoko ke ilizwi lakhe linentsingiselo. IMalta ibilwela udumo lwayo ukusukela oko kwabulawa iGalicia.
Ukubulawa kwakhe, njengoko abaninzi bekubona kwesi siqithi, kwakuyimanifesto yokuba abo bazimisele ngokulwa nolwaphulo-mthetho abasaqinisekanga ngeMalta.
UGiegold, obebandakanyeka ekubalekeni irhafu kangangeminyaka emininzi kwaye eyazi uphando lukaGalizia, ucela ukuba kuthunyelwe abaphandi bamazwe ngamazwe. Ucela ukuba iNkulumbuso yamaSoshalisti uJoseph Muscat irhoxe emsebenzini kwaye uqinisekisa ukuba iPalamente yaseYurophu ifuna ukuthumela igqiza eMalta ukuze "ibuyisele umthetho".

Iibhombu ezintlanu zeemoto kwiminyaka emibini
Akuyena yedwa obona loo nto. Ukuba le mihla ixelwa kwilizwe lesiqithi, ngoko ke imali emnyama ithethwa ngeenkampani zebhokisi yeeleta, iindawo zokufumana irhafu, unxibelelwano olumnyama neAzerbaijan, ukuthengiswa kweoyile ngokungekho mthethweni, ukuthengiswa kwamapasi kunye nokungcakaza kwi-intanethi. Imbali enkulu kaGalizia nayo ibe negalelo koku. Unyana wakhe uMathew usebenza kwinethiwekhi yophando i-IJIC, eyatyhila iiPanama Papers zika-2016. Ngaye uGalizia wafumana amaxwebhu aphathelele iMalta. Wafumanisa ukuba uKeith Schembri, intloko yekhabhinethi yeNkulumbuso uMuscat, kunye nogxa wakhe uKonrad Mizzi - owokuqala amandla, ngoku umphathiswa wezokhenketho - bagcina iinkampani ezifihlakeleyo kwiBritish Virgin Islands nasePanama. Konke oku ngoku kudibana kumfanekiso ombi, apho imida phakathi kwamashishini abucala angathandabuzekiyo ezopolitiko, imithombo yengeniso yoluntu ephikisanayo kunye nolwaphulo-mthetho olucwangcisiweyo ibonakala ngathi iyaphela.
Ngumfanekiso ongafaniyo neendawo ezikufutshane zaseValletta, ezizele ngoosomashishini nabafundi abantsundu, kunye nedolophu endala engenamoto, enemibala yesanti eya kuba likomkhulu lenkcubeko yaseYurophu kwiiveki ezisithoba - imyuziyam yamandulo engenakuthelekiswa nanto apho yonke imihla amashumi amawaka abakhenkethi alandela khona izikhokelo ngeepennants zabo ezimibalabala njengeemfazwe zomnqamlezo zemigangatho yazo, emva koko ngokuhlwa, eSt. Julian, kwelinye icala lechweba, banelisekile yi-spray, umvundla kwiwayini ebomvu kunye nenkampu yeCisk efana nepint.
Abanye babo bajonga uJonathan Ferris. Ngomhla wesibhozo emva kokusweleka kukaGalizia, uhleli neeglasi ezincinci enxibe isuti eluhlaza okwesibhakabhaka kwigumbi lokuphumla leWestin Dragonara. Emva kweglasi, amaza abetha amatye, kwiisofa kuhleli iintsapho ezinxibe kakuhle ezinxibe ilokhwe yomatiloshe. UFerris yintloko yokhuseleko lwehotele yeenkwenkwezi ezintlanu, kwaye oku kubonisa ukuba izinto azihambi ngendlela ebekufanele ukuba zihambe ngayo eMalta.
Kuba kude kube ngunyaka ophelileyo yayilipolisa likaFerris, elijongene nokuhlamba imali. Uthi ibhlog kaGalizia, ibisoloko imnceda ngophando. “Wayesazi izinto esingazaziyo. Abantu bathemba iintatheli ngakumbi njengamapolisa. “UFerris wafundisa oogxa bakhe eBrussels, eTshayina, eJamani, watshintshela umgcini-zincwadi kaGaddaffi, ngoNovemba 2016, wafudukela njengentloko yesebe kwiMalta Anti-Money Laundering Authority (FIAU). Phakathi kukaMatshi 2016 noJulayi 2017, iingxelo ezine malunga norhwaphilizo olurhanelwayo olujoliswe kumagosa karhulumente zibhalile. Zonke, utsho uFerris, zazisekelwe kuphando lukaGalizia. Ngubani ofuna ukumlandela, ukuba uyangena kwiinkcukacha, kuthatha ixesha.
Isishwankathelo sophando lwe-FIAU sihamba ngolu hlobo: Intloko yeKhabhinethi uKeith Schembri wasebenzisa inkampani yakhe yebhokisi yeposi ePanama ukufihla i-100,000 yee-euro, awayifumana ngokuthengiswa kweepasipoti ezintathu zaseMalta kumaRashiya. Wahlawula nesiqingatha sesigidi see-euro ngokunyoba kumphathi wephephandaba laseMalta. UFerris ukholelwa ukuba uSchembri wayefuna ukuqinisekisa ukuba iphephandaba likarhulumente lihlala liphantsi koxinzelelo. Kwangaxeshanye wayefuna ukuqinisekisa ukuba iphepha liyaqhubeka nokufumana iphepha lakhe kuye, kuba kwindawo yesibini uSchembri ukwangumthengisi wephepha. Kwaye: USchembri kunye noMphathiswa wangaphambili wezaMandla uKonrad Mizzi bafumana izinyobo ezivela eDubai kwinkampani ethengisa igesi enyibilikisiweyo eMalta. Le mali yathunyelwa nakwiinkampani zebhokisi yeleta zala mabini. Ingxelo yokugqibela yeblogi kaGalizia ethi “Everywhere are rooks” ibhekisa kula mashishini.

I-1.07 yezigidi zeerandi kwizivumelwano zegesi?
USchembri noMizzi bayaphika yonke into. Okubangela amathandabuzo amaninzi malunga nolawulo lomthetho eMalta: Iingxelo ze-FIAU azizange zithunyelwe emapoliseni - okanye zifakwe ngqo ngabasemagunyeni - ngabasemagunyeni. Azizange zibe namiphumo.
Iingxelo zazibandakanya uFerris, umntu asebenza naye uCharles Cronin okanye owayesakuba ngumphathi we-FIAU uManfred Galdez. Akukho mntu usesikhundleni ngoku. UGaldez waya, mhlawumbi eyedwa, xa wayethatha umhlalaphantsi ngaphambi kwexesha. Ngomhla we-16 kweyeSilimela ngo-2017, umlandeli wakhe uFerris noCronin bacinezela imvulophu emhlophe enesaziso sabo esandleni. “Andizange ndisazi isizathu,” utshilo uFerris. Ukususela ngoko wayenokulala ephethe iipilisi kuphela. I-FIAU ixelela i-taz ukuba “inomdla wokugxotha uFerris noCronin ngenxa” yezizathu zokusebenza”.
Ukuba wayehlale neFIAU, ngewayelandele imbali yokugqibela enkulu yaseGalizia, utshilo uFerris. Yayimalunga noMichelle Muscat, umfazi wenkulumbuso. Ingxelo yenkampani yabo i-Egrant ePanama yayifanele ukuba iphume eAzerbaijan iye kwi-1.07 yezigidi zeerandi - ityala emva kokuba iMalta neAzerbaijan zisayine isivumelwano sokubonelela ngegesi ngeminyaka eli-18. "Babefuna ukuthintela olu phando," uFerris ukholelwa. Umangalele igunya elilwa norhwaphilizo ukuba limbuyisele emsebenzini.
Ukuba iingxelo ze-FIAU zazisaziwa, kungenxa yendoda ezibiza ngokuba "ngumlingani kaDaphne kwezopolitiko" kwaye yayingumcebisi wabo. USimon Busuttil lilungu le-PN ye-conservative, iqela eliphikisayo lodwa; indoda enesitayile nelizwi lomshumayeli kamabonakude wase-US, iitempile zakhe zinemibala emnyama, ilayisi yokuzila ephepheni. "Iindaba kuphela nge-WhatsApp," utshilo. "Ifowuni yam ijongiwe." Iindwendwe zibuliswa kwigumbi leenkomfa le-Opposition kwiNdlu yePalamente, indawo efana ne-aquarium ejikeleze isitalato sabahambi ngeenyawo saseValletta.
Ukuphumla akusasebenzi
Njengoko iGalizia yayisusa izinto ezininzi ezichasene norhulumente, uNdunankulu uMuscat wakhetha ukuba unyulo luqhubeke ngoJuni. UBusuttil wayengoyena mgqatswa uphambili weqela eliphikisayo. Umntu othile wabeka iingxelo zeFIAU kuye. UBusuttil wasasaza zonke iinkcukacha ngovuyo phambi kwabezindaba. Akuzange kuncede: amaMalta ahlala ethembekile kuMuscat. UBusuttil woyiswa, nto leyo esenokuba ibangelwe kukuba uqoqosho lwaseMalta luyachuma. "Emva koko, ndandifuna ukurhoxa kancinci kwezopolitiko," utshilo. "Kodwa ngoku, emva kokufa kwakhe, yonke into yahlukile."
NgoJulayi, uBusuttil umangalele amapolisa ukuba aphande abaphathiswa. USchembri noMizzi bafake isibheno. “Ukuba ndiyaphulukana, ndiza kuya eStrasbourg,” utshilo uBusuttil. Ufuna ukugqiba umsebenzi kaGalizia.
Le blogi ihlasele kakhulu uMuscat, lonke urhulumente, kunye namacandelo amakhulu aphikisayo. Inxalenye ithetha "ngamanqaku amnandi", njengoko neentshaba zabo ezimbi kwikomkhulu leqela elilawulayo iPL zisitsho. Inxalenye ithetha ngokuhlaselwa kwakhe kunye nemibhalo malunga nobomi bakhe besondo. Kodwa akukho mntu eMalta okholelwa ngokwenene ukuba ngabezopolitiko abakhohlakeleyo ababethele ibhombu phantsi kwemoto yakhe.
Ingcamango eviwa kakhulu eMalta - nase-Itali - kukuba iGalicia ingenelele kwiphulo leemafia lokuthutha ioyile ukusuka eLibya ukuya emazantsi eYurophu. Le ngcinga ixhaswa yinto yokuba kwiminyaka emibini edlulileyo kubekho uhlaselo lweebhombu zeemoto ezintlanu eMalta apho amaxhoba azo avela kwindawo yolwaphulo-mthetho. Akukho mntu waxelelwayo. Ngalo lonke ixesha kusetyenziswa iSemtex. Oku kuveliswa, umzekelo, kwiLibyan Zuwara - apho kuvela khona ioyile ethengiswa ngokungekho mthethweni.
Inkcaso ayibandakanyeki ngaphandle
Nangona kunjalo, abaninzi eMalta bafumana uMuscat njengonobangela wokufa kukaGalicia nokurhoxa kwakhe emsebenzini. Hayi kangako kuba amapolisa engazange amkhusele uGalizia. Enyanisweni, i-blogger ngaphambili yayingavumi ukukhuselwa ngamapolisa kuba yayisoyika ukuba oku kuya kuchaphazela umsebenzi wayo. Ekhusela isityholo nxamnye noMuscat, usapho lukaGalizia, inkcaso kunye neentatheli zaseMalta, iLungu lePalamente uBusuttil lithi: "Awunakwenza nto ngokuchasene norhwaphilizo logama nje abaphathiswa abarhwaphilizayo bevunyelwe ukuhlala eofisini." Ukuze banyamezele ishishini labo, urhulumente ubuthathaka kwiZiko - kwaye ngaloo ndlela unyamezela ishishini labaphuli-mthetho abacwangcisiweyo.
Nangona kunjalo, iqela eliphikisayo alibandakanyekanga kwiimeko ezinjalo. IMalta ixhomekeke kwezoqoqosho kwirhafu ephantsi kakhulu yeenkampani, ishishini lokungcakaza kwi-intanethi kunye nokuthengiswa kweepasipoti kubantu bamanye amazwe abazizityebi. I-Busuttils PN inegalelo kuloo nto. "IMalta ithengise ubukhosi bayo kwimali engcolileyo," utshilo uGreen Giegold. "Ithathe indawo yolawulo lomthetho ngenkcubeko yokungahlawuliswa kunye nobuqabane phakathi kwezopolitiko kunye neengcali zemali."
KwiCasinostadt St. Julians eMalta kukho isakhiwo saseMayfair, esinye sezakhiwo ezininzi zeeofisi kwesi siqithi,
Daphne Caruana Galizia Ngomhla wama-12 kweyoKwindla, ngo-2018U-OliverBienkowski